تبلیغات
*** وب سایت احکام شرعی ، مقدم شما مؤمنین را گرامی می دارد *** پاسخگویی به سوالات اعتقادی ، شرعی ، شبهات و مشاوره دینی خانواده توسط کارشناسان محترم وب سایت جناب آقای محمد فتحیان و سرکارخانم خدیجه نوروزی حفظهما الله احکام شرعی - مقدمه کاشانه مهر (اصل ازدواج چیست؟)

احکام شرعی

به وب سایت پاسخگویی به سوالات اعتقادی، شرعی و ردّ شبهات خوش آمدید

مقدمه کاشانه مهر (اصل ازدواج چیست؟)

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

و بذکر ولیّه القائم المهدی (عجّل الله تعالی فرجه)

مقدّمه:

دقت واژه ها در قرآن کریم و روایات ائمه هدی (ع)، نشان از آن دارد که این کلمات نورانی ، ازمنبع لایزال الهی سرچشمه می گیرد و حتی واژه هایی را که ائمه هدی (ع) به کار می برند ، کلام خودشان نیست بلکه همه اش از آموزه های وحیانی ذات اقدس اله است ؛ نمونه بسیار دقیق و زیبای اینواژه ها ، واژه «زواج» و «نکاح» است که مشاهده می کنیم خود این واژه ها به تنهایی بسیاری از نکات اخلاقی و مشاوره ای در آن نهفته است و خیر و برکات فراوانی را در ازدواج بدان مفهومی که خداوند متعال آن را پسندیده و در شأن یک انسان می داند قرار داده است و به همین خاطر است که در کلام نورانی ائمه معصومین (ع) بسیار بر آن تأکید شده است .

معنای واژه ی نکاح چیست؟

نکاح مصدر «نَکَحَ» بوده که در لغت، معنای حقیقی آن و درشرع، معنای مجازی آن بیان می گردد . معنای حقیقی واژه نکاح، «وطی»1 است ؛ یعنی پیمانی که به منظور «تملیکِ منفعتِ بُضع» بسته میشود و چون در شرع مقدّس اسلام، صحّت تحقّق وطی صرفاً منحصربه ازدواج و عقد و پیمان زناشویی با قرائت خطبه عقد تأیید شده و جایز است2، لذا مَجازاً واژه ی نکاح به معنای عقد و ازدواج به کار میرود.

پس میتوان گفت : نکاح عقدی است که متضمّن اِباحه ی وطی میشود3و در حقیقت نزدیکی ای که حلال و مورد رضایت خداوند متعال است ، صورت می پذیرد .

کاربرد فراوان واژه ی نکاح در ازدواج، این سنّت حسنه ی شرع مقدّس اسلام، و تأکید آیات نورانی کلام وحی و روایات ائمه اطهار (ع) گویای اهمیّت ویژه ی این امرمقدّس و مؤیّد نکات مشاوره ای است که در ادامه به آن ها خواهیم پرداخت .

این پیمان مقدّس چیزی فراتر از پیوند جسم هااست و نمود عینی آن در آیه 21 سوره مبارکه روم قابل ملاحظه است که می فرماید :

۞وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فی‏ ذلِكَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَكَّرُونَ

یعنی: و از نشانه‏هاى او اینكه همسرانى از جنس خودتان براى شما آفرید تا در كنار آنان آرامش یابید، و در میانتان مودّت و رحمت قرار داد؛ در این نشانه‏هایى است براى گروهى كه تفكّر مى‏كنند!

باتوجه به این آیه، همسران مایه ی سکون و آرامش یکدیگرند (یعنی همان مفهوم مستتر در نکاح). در پیوستن و التقاء زن ومردی که از جنس یکدیگرند، نشانه ها و آیات قدرت لایزال و حکمت لایتناهی الهی متبلور میشود که همانا مودّت و رحمتی است که خداوند سبحان در دلهای زن و مرد قرار داده که تنها به حریم قلب خود آن دونفر اختصاص دارد تا به وسیله آن مرد در کنار زن به سکون و آرامش (از هر جهت) و هردو به تعالی جسمانی و روحانی برسند.

با توجه به اینکه نفس(روح) مایه ی حیات بخشی به جسم میباشد4، درواقع با عقد نکاح، نه تنها جسم زن و مرد بهم میپیوندد بلکه این هم بستگی و شراکت در روح آن دو نیز ایجاد میشود که مقدمه ی ضمّ و بهم پیوستن است. این هم بستگی، شراکت و تصرّفی که به اراده ی الهی تحقق می یابد و هرگز از راهی غیر از ازدواج میسّر نخواهد بود! و همین موضوع ویژگی خاصّی است که عقد نکاح را از سایر عقود متمایز مینماید و همین ویژگی مهم نیز موجب شکل گیری مقدّس ترین پیوندی میشود که پیامبر اکرم (ص) از آن به عنوان «محبوب ترین بنا در اسلام»5 یادکرده اند.

بنابراین اگر واژه ی نکاح را صرفاً وطی معنا کنیم، به نوعی تعبیرِ ناقص و نامتعادل از ازدواج دست یافته ایم.

برای استنباط و درک این مطلب به نمونه قرآنی که برای بیان حکم عدّه ی طلاق بائن6، که مقصود آیه مستقیماً وقوع آمیزش میباشد، واژه ی «تَمسّوهُنَّ» به کار رفته است واز واژه ی«نَکَحتُمُ» در معنای ازدواج استفاده شده است ، اشاره می کنیم :

۞یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذانَكَحْتُمُ الْمُؤْمِناتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ فَما لَكُمْ عَلَیْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّونَها

(آیه 49 سوره مبارکه احزاب)

یعنی اى كسانى كه ایمان آورده‏اید! هنگامى كه با زنان با ایمان ازدواج كردید و قبل از همبستر شدن طلاق دادید، عدّه‏اى براى شما بر آنها نیست ...

لکن، هرچند معنای نکاح را حصر در وطی ندانیم، اما نمیتوان نقش کلیدی وطی را در معنای واژه نکاح نادیده گرفت ؛ به نوعی شرط لازم(البته نه کافی) برای تشکیل زندگی مشترک بوده و با توجه به الگوهای قرآنی وروایی ، در تحکیم بخشی و قوام دهی به بنیان «کانون مهر» 7 تأثیر شگرفی دارد. و همچنین این امر از فرائض پسندیده و بافضیلتی محسوب میشود که در شرع مقدّس اسلام بر انجام آن تأکید فراوانی شده است و درجه ی اهمیت آن به قدری بالاست که پیام آور وحی ، حضرت محمّد مصطفی (ص) میفرمایند : «نکاح، سنّت من است ؛ هر كس از سنّت من رویگردان شود ، از من نیست‏.»8

باتوجه به اعجاز کلام خداوند سبحان و ائمه ی معصومین (ع) و جامعیت دین مبین اسلام، امروزه روان شناسان و جامعه شناسان عصر حاضر، قائل به این نکته مهم اند که زمانی وطی و رابطه ی زناشویی به اوج کمال خود میرسد که زن و مرد بایکدیگر به اوج تفاهم و همدلی و پیوندهای روحانی رسیده باشند یعنی از حضور یکدیگر و در کنار هم بودن لذت برده و به آرامش رسیده باشند وگرنه این حس تبدیل به هوس های گذرا شده و تنوع طلبی زیان باری را در پی دارد. و باز هم در این جا به بخشی از مناجات امام زین العابدین، علی بن الحسین (ع) اشاره می کنیم که مؤید همین نکته ی مشاوره ای است ؛ حضرت می فرمایند: «خدای من، من به تو شکایت می کنم از نَفسی که همواره به بَدی فرمان می دهد و به سوی گناه می شتابد و به معاصیِ تو (گناهان) حریص است»9

و این است همان معجزه (آیت و نشانه) مودّت و رحمتی که خداوند به زوجها هدیه می دهد تا به موجب آن درکنار یکدیگر آرامش یافته و همزمان با تشکیل «کانون مهر»شان چشمه ای زلال از رأفت ، عطوفت و گذشت جریان یابد و زمینه ی التقاء و پیوند جسمانی که تجلّیِ عملیِ عشق مقدّس آن دو است، را فراهم سازد. لذا با تحقّق زوجیّت و زواج (یعنی همسانی و پیوندیافتن روحانی و جسمانی)، همان مناسب ترین بستر جهت رشد، شکوفایی و تعالی روحی و معنوی برای زوجین پدید می آید و بنابر تعبیر خاتم المرسلین (ص) ، موجب «تکامل نیمی از ایمان فرد می شود.»10

 

 

پی نوشت ها :

1- آمیزش وعمل جنسی .

2- فتاوای همه مراجع عظام تقلید (احکام ازدواج)

3- مغنی المحتاج، ج۳، ص۱۲۳.

4- العین ،ج‏7 ،ص 70

(النفس‏: الروح الذی به حیاة الجسد) / لسان العرب، ج‏6 ،ص233 (نَفْس‏ الشی‏ء: ذاته‏)

5-مستدرک،جلد2،ص531

(قال رسول اللَّه (ص) : ما بنى فی الاسلام بناء احبّ الى اللَّه عزّ و جلّ و اعزّ من التّزویج. "هیچ بنائى در اسلام پایه‏گذارى نشده است كه در پیشگاه خداوند محبوب‏تروعزیزتر از امر ازدواج باشد .)

6-طلاق قبل از آنکه دخول صورت بگیرد.

7-ما در مقالاتمان از تشکیل زندگی مشترک تحت عنوان «کانون مهر» یاد میکنیم .

8-البحارالأنوار 103/ 220 «النّكاح‏ سنّتی‏ فمن‏ رغب عن سنّتی فلیس منّی.»

9- مفاتیح الجنان ، مناجات خمس عشر، مناجات شاكین ، ص19

9- کافی، ج 5، ص 329

( قال رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله:مَنْ تَزَوَّج فَقَدْ أَحرَزَ نِصفَ دینِه یعنی كسی كه همسر اختیار كند نیمی از دین خود را محفوظ داشته است .)

 





طبقه بندی: کاشانه مهر (مشاوره دینی ازدواج)،
برچسب ها:کاشانه مهر، مشاوره دینی خانواده، مشاوره مذهبی خانواده، مشاوره دینی ازدواج، مشاوره مذهبی ازدواج، احکام ازدواج، پاسخگویی به سوالات شرعی،
[ جمعه 27 دی 1392 ] [ 11:49 ب.ظ ] [ محمد فتحیان ] [ نظرات() ]

صالحون ، پاتوق عمارها ، اخبار